Διογκώνεται ο αριθμός των Βοηθών Επισκόπων: Ανησυχία στην Ιεραρχία για «Επισκοπικό Πληθωρισμό» και Κινδύνους Νεπτοτισμού

Διογκώνεται ο αριθμός των Βοηθών Επισκόπων: Ανησυχία στην Ιεραρχία για «Επισκοπικό Πληθωρισμό» και Κινδύνους Νεπτοτισμού

Αναλυτικά το κείμενο του Σεβασμιωτάτου Νέας Σμύρνης με τίτλο: Περί Βοηθών Επισκόπων”:

Ἐξ ἀ­φορ­μῆς τοῦ ἀ­κρο­τε­λευ­τί­ου θέ­μα­τος «Πε­ρί βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων», τό ὁ­ποῖ­ο πε­ρι­λή­φθη­κε στήν ἡ­με­ρή­σι­α δι­ά­τα­ξη τῆς προ­σε­χοῦς τα­κτι­κῆς συγ­κλή­σε­ως τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Συ­νό­δου τῆς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας (6-8 Ὀ­κτω­βρί­ου), αἰ­σθά­νο­μαι τό χρέ­ος νά δι­α­τυ­πώ­σω καί δη­μό­σι­α τίς ἀ­πό­ψεις μου πε­ρί τοῦ θέ­μα­τος. Καί λέ­γω καί δη­μό­σι­α (δη­λα­δή, «ἐ­νώ­πι­ον Ἐκ­κλη­σί­ας»), δι­ό­τι κατ᾽ ἐ­πα­νά­λη­ψιν ἐ­ξέ­φρα­σα ἐ­πί τοῦ θέ­μα­τος τού­του τίς σκέ­ψεις μου τό­σο προ­φο­ρι­κῶς ἐ­νώ­πι­ον τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Συ­νό­δου —τῆς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας καί τῆς Δι­αρ­κοῦς— ὅ­σο καί γρα­πτῶς ἐ­πί σχε­τι­κοῦ ἐ­ρω­τή­μα­τος, τό ὁ­ποῖ­ο ἀ­πηύ­θυ­νε μέ τήν ὑπ᾽ ἀ­ριθμ. 2865 Ἐγ­κύ­κλι­ό της ἡ Δι­αρ­κής Ἱ­ε­ρά Σύ­νο­δος τό 2008 πρός τά μέ­λη τῆς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας.

1. Ἀ­πο­τε­λεῖ πε­ποί­θη­σή μου ὅ­τι ὁ θε­σμός τῶν βο­η­θῶν ἤ τι­του­λα­ρί­ων ἐ­πι­σκό­πων, πού δέν ἐ­κλέ­γον­ται γι­ά ὑ­παρ­κτή —ἔ­στω καί μι­κρή— ἐκ­κλη­σι­α­στι­κή ἐ­παρ­χί­α καί δέν τούς ἀ­να­τί­θε­ται ἡ δι­α­ποί­μαν­ση συγ­κε­κρι­μέ­νου ποι­μνί­ου, δέν συ­νά­δει μέ τίς θε­με­λι­ώ­δεις ἀρ­χές τῆς ὀρ­θο­δό­ξου ἐκ­κλη­σι­ο­λο­γί­ας καί τό πνεῦ­μα τῶν ἱ­ε­ρῶν Κα­νό­νων. Καί εἶ­ναι μέν ἀ­λη­θές ὅ­τι κα­τά και­ρούς ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μας προ­σέ­φυ­γε στή χρή­ση τοῦ ἐν λό­γῳ θε­σμοῦ, ἡ ἀ­νά­πτυ­ξη ὅ­μως τοῦ κλά­δου τῆς ἐκ­κλη­σι­ο­λο­γί­ας καί τά πρα­κτι­κά προ­βλή­μα­τα τά ὁ­ποῖ­α ἀ­νέ­κυ­ψαν ἀ­πό τήν ἐ­φαρ­μο­γή τοῦ θε­σμοῦ, ὁ­δή­γη­σαν τε­λι­κῶς στήν κα­τάρ­γη­ση τῶν νο­μο­θε­τη­μέ­νων θέ­σε­ων βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων δι­ά τοῦ ἐν ἰ­σχύ­ει Κα­τα­στα­τι­κοῦ Χάρ­του (Ν. 590/1977), τοῦ κα­λυ­τέ­ρου καί ἐκ­κλη­σι­ο­λο­γι­κῶς ἐγ­κυ­ρο­τέ­ρου Κα­τα­στα­τι­κοῦ Χάρ­του ἀ­πό τήν ἀ­να­γνώ­ρι­ση τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας ­μας ὡς αὐ­το­κέ­φα­λης μέ­χρι σή­με­ρα.

2. Ἀ­τυ­χῶς ἡ δη­μι­ουρ­γί­α θέ­σε­ων βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων ἐ­πα­νῆλ­θε κατ᾽ ἐ­πα­νά­λη­ψιν δι᾽ ἄλ­λων ὁ­δῶν: ἐ­ξω­κα­τα­στα­τι­κῆς νο­μο­θέ­τη­σης θέ­σε­ων ἤ ἀ­κό­μη καί μέ τήν προ­βλη­θεῖ­σα ἄ­πο­ψη ὅ­τι εἶ­ναι δι­καί­ω­μα τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας νά ἐ­κλέ­γει ὅ­σους βο­η­θούς ἐ­πι­σκό­πους ἐ­κεί­νη κρί­νει πώς τῆς χρει­ά­ζον­ται, χω­ρίς νά ὑ­φί­σταν­ται νο­μο­θε­τη­μέ­νες θέ­σεις, καί οἱ ἐ­κλε­γό­με­νοι νά συ­νε­χί­σουν νά ἀ­μεί­βον­ται μέ τόν μι­σθό τῶν ἐ­φη­με­ρι­α­κῶν θέ­σε­ων τίς ὁ­ποῖ­ες θά ἐ­ξα­κο­λου­θή­σουν νά κα­τέ­χουν καί με­τά τήν ἀ­νά­δει­ξή τους σέ βο­η­θούς ἤ τι­του­λα­ρί­ους ἐ­πι­σκό­πους! Ἔ­τ­σι φθά­σα­με τε­λευ­ταῖ­α στό φαι­νό­με­νο ὁ ἐν­δι­α­φε­ρό­με­νος Μη­τρο­πο­λί­της με­τά ἀ­πό συ­νεν­νό­η­ση καί συμ­φω­νί­α μέ τόν Ἀρ­χι­ε­πί­σκο­πο καί μό­νο νά ἀ­πο­κτ­ᾶ θέ­ση βο­η­θοῦ ἐ­πι­σκό­που γι­ά τήν ὁ­ποί­α καί συμ­φω­νεῖ­ται ποι­ός θά τήν κα­τα­λά­βει, καί ἡ Ἱ­ε­ραρ­χί­α νά ὑ­πο­χρε­ώ­νε­ται νά συμ­με­τά­σχει σέ μί­α δι­α­δι­κα­σί­α δῆ­θεν ἐ­κλο­γῆς, ἐ­νῶ στήν οὐ­σί­α δέν εἶ­ναι πα­ρά ἀ­πο­δο­χή προ­ει­λημ­μέ­νης ἐ­πι­λο­γῆς. Τό λε­γό­με­νο «τρι­πρό­σω­πο» δέν εἶ­ναι πα­ρά τό «φύλ­λο συ­κῆς» γι­ά νά μοι­ά­ζει ἡ προ­ει­λημ­μέ­νη ἀ­πό­φα­ση μέ ἐ­κλο­γή.

3. Τό θέ­μα τῶν βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων κά­θε φο­ρά πού συ­ζη­τι­ό­ταν ἀ­να­φε­ρό­ταν στήν Ἀρ­χι­ε­πι­σκο­πή Ἀ­θη­νῶν καί τίς Μη­τρο­πό­λεις τῆς Αὐ­το­κε­φά­λου Ἐκ­κλη­σί­ας μας καί μό­νο, δε­δο­μέ­νου ὅ­τι ὁ Ε’ ὅ­ρος τῆς Πα­τρι­αρ­χι­κῆς καί Συ­νο­δι­κῆς Πρά­ξε­ως τοῦ 1928, μέ τήν ὁ­ποί­α ὑ­πή­χθη­σαν δι­οι­κη­τι­κῶς οἱ Μη­τρο­πό­λεις τῶν λε­γο­μέ­νων Νέ­ων Χω­ρῶν στήν Ἐκ­κλη­σί­α τῆς Ἑλ­λά­δος προ­βλέ­πει ρη­τῶς τήν κα­τάρ­γη­ση τοῦ θε­σμοῦ τῶν βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων. Ἑ­πό­με­νο ἦ­ταν νά τε­θεῖ τό ἐ­ρώ­τη­μα: Οἱ Μη­τρο­πό­λεις αὐ­τές θά ἐ­ξαι­ροῦν­το ἀ­πό τή δυ­να­τό­τη­τα νά ἀ­πο­κτή­σουν βο­η­θό ἐ­πί­σκο­πο ἐ­άν κά­ποι­οι ἐκ τῶν Μη­τρο­πο­λι­τῶν αὐ­τῶν τῶν ἐ­παρ­χι­ῶν προ­έ­βα­λαν σχετικό αἴτημα; Μιά τέτοια ἐξαίρεση ὅμως —ἄν τελικά ἴσχυε— θά ἔπληττε τή διοικητική ἑνότητα τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος. Ἔτσι ἀκολουθήθηκε ἡ ὁδός νά ­ζη­τεῖ­ται ἡ ἄ­δει­α τοῦ Οἰ­κου­με­νι­κοῦ Πα­τρι­αρ­χεί­ου προ­κει­μέ­νου νά πα­ρε­κάμ­πτε­το ὁ Ε’ Ὅ­ρος τῆς Πρά­ξε­ως (πράγ­μα τό ὁ­ποῖ­ο ἴ­σχυ­σε σέ τρεῖς πε­ρι­πτώ­σεις). Ὡ­στό­σο, εἶ­ναι ὁ­λο­φά­νε­ρο ὅ­τι αὐ­τό ἀν­τι­βαί­νει στή βα­ρύ­τη­τα ἡ ὁ­ποί­α προσ­δό­θη­κε στό ἐν λό­γω κεί­με­νο καί γι­ά τήν τή­ρη­ση ἤ μή ἄλ­λης δι­α­τά­ξε­ως τοῦ ἴ­δι­ου Ὅ­ρου ἀ­πει­λή­θη­κε νά προ­κλη­θεῖ σχί­σμα, πρός ἀ­πο­σό­βη­ση τοῦ ὁ­ποί­ου ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μας μέ ὁ­μό­φω­νη ἀ­πό­φα­ση τῆς Ἱεραρχίας τό 2004 ἀ­πε­δέ­χθη τήν πι­στή τή­ρη­ση τῶν Ὅ­ρων τῆς ἐν λό­γω Πρά­ξε­ως.

4. Εἶ­ναι ἀ­λή­θει­α ὅ­τι καί στό πα­ρελ­θόν ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μας κα­τέ­φυ­γε στήν ἀ­νά­δει­ξη βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων εἴ­τε γι­ά τήν Ἱ­ε­ρά Ἀρ­χι­ε­πι­σκο­πή Ἀ­θη­νῶν (λό­γω τῆς ἐ­κτά­σε­ως καί τοῦ πο­λυ­πλη­θοῦς ποι­μνί­ου της, προ­τοῦ μά­λι­στα νά ἱ­δρυ­θοῦν οἱ πε­ρι­φε­ρει­α­κές προ­α­στι­α­κές Μη­τρο­πό­λεις) εἴ­τε γι­ά ἐ­παρ­χι­α­κές Μη­τρο­πό­λεις. Τά πράγ­μα­τα, ὡ­στό­σο, ἔ­δει­ξαν ὅ­τι σέ πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις ἡ συ­νύ­παρ­ξη Μη­τρο­πο­λί­του καί βο­η­θοῦ Ἐ­πι­σκό­που δέν λει­τούρ­γη­σε ἐ­πι­τυ­χῶς. Πε­ριτ­τεύ­ει νά ἀ­να­φέ­ρου­με πε­ρι­πτώ­σεις εἴ­τε ἀ­πό τό πα­ρελ­θόν εἴ­τε ἀ­πό τά τε­λευ­ταῖ­α χρό­νι­α.

5. Ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μας μέ βά­ση τόν Κα­τα­στα­τι­κό της Νό­μο (590/1977) ἔ­χει τή δυ­να­τό­τη­τα νά ψη­φί­ζει Κα­νο­νι­σμούς, οἱ ὁ­ποῖ­οι ρυθ­μί­ζουν πλῆ­θο­ς δι­οι­κη­τι­κῶν θε­μά­των. Δι­ε­ρω­τῶ­μαι: Γι­ά τό ζή­τη­μα τῆς ἐ­κλο­γῆς βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων, τῶν προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων, τῶν κα­θη­κόν­των, τῆς μελ­λον­τι­κῆς τύ­χης τους καί κά­θε ἄλ­λης ἀ­πα­ραί­τη­της σχε­τι­κῆς ρύθ­μι­σης, δέν θά ἔ­πρε­πε νά ἔ­χει ψη­φί­σει ἕ­να Κα­νο­νι­σμό τόν ὁ­ποῖ­ο καί νά ἀ­κο­λου­θεῖ πι­στά;

6. Ἡ ἐ­πι­λο­γή βο­η­θῶν ἐ­πι­σκό­πων ἐν πολ­λοῖς ἀ­κο­λου­θεῖ τόν τρό­πο ἐ­κλο­γῆς τῶν Μη­τρο­πο­λι­τῶν. Τό τρι­πρό­σω­πο ὅ­μως τό προ­τεί­νει ὁ οἰ­κεῖ­ος Ἱ­ε­ράρ­χης, ὁ ὁ­ποῖ­ος ἀ­π᾽ ἀρ­χῆς ἔ­χει κα­τα­στή­σει σα­φές ποι­όν ἐ­πι­θυ­μεῖ γι­ά βο­η­θό ἐ­πί­σκο­πό του. Θε­μι­τή κατ᾽ ἀρ­χήν ἡ ἐ­πι­θυ­μί­α του ὁ βο­η­θός ἐ­πί­σκο­πός του νά εἶ­ναι πρό­σω­πο τῆς ἀποδοχῆς του. Ἐ­δῶ ὅ­μως δέν πρό­κει­ται ἁ­πλῶς γι­ά ἐ­πι­λο­γή συ­νερ­γά­του ἀλ­λά γι­ά ἐ­κλο­γή ἐ­πι­σκό­που τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας (ἔ­στω καί «πάλαι ποτέ διαλαμψάσης» ἐ­πι­σκοπῆς), κα­νο­νι­κό δι­καί­ω­μα καί εὐ­θύ­νη ἐκ τῶνθε­με­λι­ωδ­εστέ­ρων τῶν ἐ­πι­σκό­πων πού συγ­κρο­τοῦν τήν τοπική σύ­νο­δο καί ψη­φί­ζουν γι­ά τήν ἀ­νά­δει­ξη συ­νε­πι­σκό­πων τους ἐ­λεύ­θε­ρα καί ὑ­πεύ­θυ­να.

Ἄς μήν πα­ρα­βλέ­που­με ἀ­κό­μη τόν κίν­δυ­νο ὁ ἐν λό­γω τρό­πος ἐπιλογῆς νά εἰ­σά­γει καί στήν Ἐκ­κλη­σί­α ἕ­ναν ἰ­δι­ό­τυ­πο νε­πο­τι­σμό καί νά προ­κα­λεῖ τόν φθό­νο καί ἀν­τι­ζη­λί­ες με­τα­ξύ τῶν ἄλ­λων κλη­ρι­κῶν μι­ᾶς Μη­τρο­πό­λε­ως, ὅ­ταν ὁ προ­τει­νό­με­νος δεί­χνει νά εἶ­ναι (ἤ εἶ­ναι ὄν­τως) ὁ εὐ­νο­ού­με­νος τοῦ Μη­τρο­πο­λί­του.

7. Ἀ­νοί­γον­τας τά Δί­πτυ­χα τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος τοῦ τρέ­χον­τος ἔ­τους (σελ. 348), δι­α­πι­στώ­νου­με ὅ­τι αὐ­τή τή στιγ­μή ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μας δι­α­θέ­τει εἰ­κο­σι­τρεῖς (Ναί, 23!) βο­η­θούς ἐ­πι­σκό­πους καί ὀ­κτώ τι­του­λα­ρί­ους Μη­τρο­πο­λί­τες! Ἄν τώ­ρα σ᾽ αὐ­τούς προ­σθέ­σου­με καί τούς ἐ­ξω­κλι­μα­τι­κούς, οἱ ὁ­ποῖ­οι συνήθως δι­α­μέ­νουν καί δρα­στη­ρι­ο­ποι­οῦν­ται στόν ἑλ­λα­δι­κό χῶ­ρο (μέ ὅ­λα τά συμ­πα­ρο­μαρ­τοῦν­τα…), ὁ­δη­γού­μα­στε σέ ἕ­να πρω­το­φα­νῆ γι­ά τήν Ἐκ­κλη­σί­α μας ἐ­πι­σκο­πι­κό …πλη­θω­ρι­σμό, πού πο­λύ ἀμ­φι­βάλ­λω ἄν οἰ­κο­δο­μεῖ τήν Ἐκ­κλη­σί­α καί ἄν συ­νερ­γεῖ στή δι­α­φύ­λα­ξη τοῦ κύ­ρους τοῦ ἐ­πι­σκο­πι­κοῦ λει­τουρ­γή­μα­τος.

Θά συ­νε­χί­σου­με, λοι­πόν, στόν ἴ­δι­ο δρό­μο καί κα­τά τήν προ­σε­χῆ Ἱ­ε­ραρ­χί­α; Ἡ εὐ­θύ­νη μας εἶ­ναι πο­λύ με­γά­λη: Ἀ­πό τοῦ Ἀρ­χι­ε­πι­σκό­που καί προ­έ­δρου μας μέ­χρι καί τοῦ νε­ω­τέ­ρου ἀ­δελ­φοῦ Μη­τρο­πο­λί­του.